Yaz aylarında artan sıcaklıklar, özellikle uzun süre güneşe ve yüksek ısıya maruz kalan kişiler için ciddi sağlık riskleri oluşturuyor. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı’ndan Dr. Öğretim Üyesi Süleyman İbze, sıcak çarpmasının diğer sıcaklık kaynaklı rahatsızlıklardan ayrılması gerektiğini belirterek, geciken müdahalenin kalıcı hasara hatta ölüme neden olabileceği uyarısında bulundu.

Yüksek sıcaklık karşısında vücut, terleme başta olmak üzere çeşitli mekanizmalarla kendisini soğutmaya çalışıyor. Ancak aşırı sıcak ve nem, bu sistemin yetersiz kalmasına neden olabiliyor. Bunun sonucunda isilik, kas krampları, ayak ve ayak bileklerinde şişme, halsizlik ve bitkinlik gibi farklı tablolar ortaya çıkabiliyor.

Halsizlikten nöbete kadar ilerleyebilir

Dr. İbze, sıcaklığa bağlı rahatsızlıkların belirtilerinin hastalığın şiddetine göre değiştiğini söyledi. Terlemeyle birlikte sıvı ve elektrolit kaybı yaşayan kişilerde özellikle kol ve bacaklarda kramplar görülebiliyor. Sıcak nedeniyle damarların genişlemesi ise ayak bileklerinde ödeme yol açabiliyor.

Sıcak bitkinliğinin ise daha ciddi bir tabloya işaret ettiğini belirten İbze, yoğun halsizlik, yorgunluk, bulantı ve kusmanın bu aşamada görülebileceğini ifade etti. Böyle bir durumda kişinin derhal serin bir ortama alınması, fazla kıyafetlerinin çıkarılması ve vücudunun hava akımıyla serinletilmesi gerekiyor.

En tehlikeli aşama: Sıcak çarpması

Sıcak çarpmasının basit bir halsizlik ya da fenalaşma olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan İbze, özellikle nörolojik belirtilere dikkat çekti.

Bilinçte değişiklik, bilinç kaybı, konuşma bozukluğu, aşırı uyku hali ve nöbet gibi belirtiler sıcak çarpmasının habercisi olabilir. Bu belirtilerin görülmesi halinde kişinin vakit kaybetmeden serin bir yere taşınması ve vücut sıcaklığının düşürülmesi gerekiyor.

Uzman, sıcak çarpmasının acil tıbbi müdahale gerektiren ve hayati risk taşıyan bir durum olduğunu belirterek, tedavide gecikmenin beyin ve diğer organlarda kalıcı hasara, hatta ölüme neden olabileceğini söyledi.

Çocuklar ve yaşlılar daha dikkatli olmalı

Sıcak havalardan özellikle çocuklar ve yaşlıların daha fazla etkilendiğine dikkat çeken İbze, günün en sıcak saatlerinde mümkün olduğunca dışarı çıkılmamasını önerdi.

Dışarıda bulunması gereken kişilerin açık renkli, ince ve hava alan kıyafetler giymesi, yeterli sıvı tüketmesi ve geniş kenarlı şapka kullanması önem taşıyor. Serin ve klimalı ortamlarda bulunmak da sıcak kaynaklı rahatsızlıkların önlenmesine yardımcı oluyor.

“Denizde olmak güneşten korumuyor”

Denize girmenin de sıcak hava risklerini tamamen ortadan kaldırmadığını belirten İbze, suyun içinde bulunan kişilerin de güneş ışınlarına maruz kalmaya devam ettiğini söyledi.

Uzun süre güneş altında kalmanın güneş yanığının yanı sıra sıcak ödemi, kas krampları ve sıcak bitkinliğine neden olabileceğini belirten İbze, özellikle risk grubundaki kişilerin denizde olsalar dahi günün en sıcak saatlerinde güneş altında uzun süre kalmamaları gerektiğini vurguladı.

Uzman, sıcak havalarda temel yaklaşımın hastalık ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek değil, aşırı sıcağa maruz kalmayı önlemek ve gerekli tedbirleri önceden almak olduğunu belirtti.