İzmir’in Selçuk ilçesindeki Efes Antik Kenti’nde yürütülen çalışmalar, bölgenin geçmişine ışık tutacak yeni bir keşfi gündeme taşıdı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, mevcut otopark alanının altında Bizans dönemine ait saray kalıntılarının tespit edildiğini açıkladı. Bakanlık, otoparkın kaldırılarak alanın kazı bölgesine dahil edileceğini ve saray kalıntılarının tamamının ortaya çıkarılmasının hedeflendiğini bildirdi.
Efes Antik Kenti’nde planlanan ziyaretçi karşılama merkezi projesi, İzmir Milletvekili Mustafa Bilici tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşınmıştı. Bilici, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, 1. derece arkeolojik sit alanındaki projenin kapsamını ve UNESCO Dünya Mirası statüsü açısından taşıdığı önemi gündeme getirdi.
Bakanlık projenin ayrıntılarını açıkladı
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Efes Örenyeri Ziyaretçi Karşılama Merkezi için hazırlanan çevre düzenleme, avan ve uygulama projelerinin, Kazı Başkanlığı ile Müze Müdürlüğü’nün görüşleri alınarak Koruma Bölge Kurulu kararları doğrultusunda uygun bulunduğunu açıkladı.
Bakanlığın verdiği bilgiye göre, mevcut Aşağı Kapı girişi ve otopark alanının altında Bizans Sarayı’na ait kalıntılar bulunuyor. Jeoradar çalışmalarıyla tespit edilen yapı kalıntıları için kazı çalışmaları da otopark sınırlarına kadar ilerlemiş durumda.
Otoparkın kaldırılmasıyla birlikte söz konusu alanın kazı sahasına dahil edilmesi planlanıyor. Böylece saray kalıntılarının tamamının gün yüzüne çıkarılması, ardından restorasyon ve konservasyon çalışmalarının yapılması hedefleniyor.
Yeni ziyaretçi merkezi 850 metre uzağa yapılacak
Bakanlık, mevcut giriş bölgesindeki dükkân, hizmet birimleri ve otoparkın hem kapasite açısından yetersiz kaldığını hem de tarihî doku ile uyumlu olmadığını belirtti. Koruma Bölge Kurulu tarafından yıkım kararı verilen ve Selçuk Belediye Encümeni tarafından da yıkımı uygun görülen bu yapıların kaldırılması planlanıyor.
“Geleceğe Miras Sonsuz Efes” projesi kapsamında hazırlanan yeni ziyaretçi karşılama merkezi ise antik kentin surlarının dışında, mevcut alandan yaklaşık 850 metre uzaklıkta konumlandırılacak.
Yeni merkezle birlikte ziyaretçilerin ihtiyaçlarını karşılayacak alanların oluşturulması ve Efes’in giriş bölümündeki yoğunluğun azaltılması amaçlanıyor.
Yeni bir ziyaret rotası oluşturulacak
Projenin yalnızca ziyaretçi hizmetleriyle sınırlı kalmayacağı, aynı zamanda Efes’in arkeolojik dokusunun daha geniş bir bölümünün ziyaretçilere açılacağı belirtildi.
Bakanlığın planına göre, mevcut otopark ve ticari alanların kaldırılmasıyla tarihî kalıntıların bütünlüğü korunacak. Yapılacak kazılar sonucunda ortaya çıkarılacak yapıların restorasyon ve konservasyon işlemlerinin tamamlanmasının ardından bu kalıntılar yeni bir gezi güzergâhına dahil edilecek.
2025 yılı verilerine göre 2,5 milyonun üzerinde ziyaretçiyi ağırlayan Efes Antik Kenti, Türkiye’nin en yoğun ziyaret edilen örenyerlerinin başında geliyor. Bakanlık, yeni düzenlemeyle hem artan ziyaretçi yoğunluğuna çözüm üretmeyi hem de Efes’in arkeolojik mirasını daha kapsamlı biçimde koruyup sergilemeyi amaçlıyor.
Projenin, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ile ilgili koruma mevzuatı ve Koruma Yüksek Kurulu ilke kararları kapsamında değerlendirildiği bildirildi.
