Ticaret Bakanlığı, dijital platformlarda tüketicilerin yanıltıcı reklam ve haksız ticari uygulamalara karşı daha güçlü korunmasını hedefleyen yeni yönetmelik değişikliğinin 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe gireceğini duyurdu. Düzenleme; yapay zekâ destekli reklamlar, hedefli reklamcılık, influencer paylaşımları ve indirim kampanyaları başta olmak üzere birçok alanda yeni kurallar getiriyor.
Hedefli Reklamlarda Şeffaflık Zorunlu Olacak
Yeni düzenlemeyle birlikte, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek sunulan hedefli reklamlarda daha fazla şeffaflık sağlanacak. Reklam verenler, bir reklamın hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini kullanıcıların kolayca ulaşabileceği şekilde açıklamakla yükümlü olacak.
Ayrıca çocukların kişisel verileri kullanılarak profilleme yapılması ve bu yöntemle hedefli reklam gösterilmesi tamamen yasaklandı.
Influencer Paylaşımlarında Reklam İbaresi Mecburi
Sosyal medya fenomenlerinin ücret, ücretsiz ürün, indirim ya da herhangi bir menfaat karşılığında yaptığı tanıtımlarda reklam olduğu açıkça belirtilecek. Paylaşımlarda “reklam” veya “tanıtım” ifadelerinin görünür şekilde yer alması zorunlu hale gelecek.
İndirim Kampanyalarına Yeni Kurallar
Tüketiciyi yanıltan indirim kampanyalarının önüne geçmek amacıyla indirimli satış reklamlarında da yeni uygulamalar getirildi. Buna göre, indirim öncesi fiyat olarak yalnızca kampanyadan önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat gösterilebilecek.
Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise karşılaştırma, indirimden önce uygulanan son fiyat üzerinden yapılacak.
Yapay Zekâ ile Hazırlanan Reklamlara Açık Uyarı
Yönetmelik kapsamında yapay zekâ kullanılarak oluşturulan ve gerçek kişilerden ayırt edilmesi güç dijital karakterlerin yer aldığı reklamlarda bunun açık şekilde belirtilmesi zorunlu olacak.
Bunun yanında, gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının ürünü kullanmış veya tavsiye etmiş gibi gösterildiği reklamların yayımlanmasına izin verilmeyecek.
Çevre Dostu İfadeleri Belgelendirilecek
“Çevre dostu”, “doğa dostu” gibi çevresel iddiaların gelişigüzel kullanılmasının önüne geçilecek. Bu tür ifadelerin hangi özelliğe dayandığı reklamlarda açıkça belirtilmek zorunda olacak.
Çevresel beyanların ise yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispat edilmesi gerekecek.
Yasa Dışı Hizmet Reklamlarına Sıkı Denetim
Yeni yönetmelikle birlikte falcılık, medyumluk ve astroloji gibi hizmetlerin reklamlarına yönelik mevcut yasaklar genişletildi. Yasa dışı bahis ve kumarın yanı sıra yasa dışı şans oyunlarına ilişkin reklamlar da yasak kapsamına alındı.
Tüketici Yorumları ve Takviye Gıdalara Yeni Düzenleme
Tüketici şikâyetleri yayımlanmadan önce satıcı veya hizmet sağlayıcısına verilen cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde yanıt verilmemesi halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.
Öte yandan, doğrulanması mümkün olmayan kaynaklardan alınan tüketici yorumlarının paylaşılmasına izin verilmeyecek. Takviye edici gıdaların ise normal beslenmenin yerine geçiyormuş izlenimi oluşturacak şekilde tanıtılması yasaklanırken, akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak biçimde reklamlarda kullanılmasının da önüne geçilecek.
Ticaret Bakanlığı, yeni düzenlemelerle birlikte hem dijital reklamcılıkta şeffaflığın artırılmasını hem de tüketicilerin yanıltıcı ticari uygulamalara karşı daha etkin korunmasını amaçlıyor.
